İnnovativ texnologiyalar və sadələşdirilmiş gömrük xidmətinin uğurlu modeli

Qlobal ticarətin sürətlə artdığı, logistika və nəqliyyat zəncirlərinin daha çevik və operativ həllər tələb etdiyi bir dövrdə gömrük orqanlarının fəaliyyəti xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu baxımdan Azərbaycan Respublikasının Dövlət Gömrük Komitəsi son illər ərzində həyata keçirdiyi islahatlar, innovativ texnologiyaların tətbiqi və müasir idarəetmə alətləri ilə regionda nümunəvi gömrük xidmətlərindən birinə çevrilib.

Əvvəllər vaxt aparan, sahibkarlar üçün əlavə xərclər və inzibati maneələr yaradan gömrük prosedurları bu gün rəqəmsallaşma sayəsində xeyli sadələşdirilib. “Yaşıl dəhliz” sistemi, elektron bəyannamələr, öncədən məlumatlandırma mexanizmləri, eləcə də risklərin avtomatlaşdırılmış idarə olunması sistemi idxal-ixrac əməliyyatlarının sürətini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Bu yanaşma həm biznes subyektlərinin vaxtına qənaət edir, həm də dövlət nəzarətinin səmərəliliyini yüksəldir.

Xüsusi vurğulanmalı məqamlardan biri də risk əsaslı nəzarət mexanizmlərinin tətbiqidir. Müasir proqram təminatı və analitik alətlər vasitəsilə riskli yüklər əvvəlcədən müəyyən edilir, aşağı risk qrupuna aid olan mallar isə operativ şəkildə buraxılır. Bu, həm korrupsiya risklərini minimuma endirir, həm də gömrük-biznes münasibətlərində qarşılıqlı etimadı gücləndirir.

Dövlət Gömrük Komitəsinin fəaliyyəti yalnız milli çərçivə ilə məhdudlaşmır. Azərbaycan regional və beynəlxalq gömrük əməkdaşlığında da fəal mövqe tutur. Elektron məlumat mübadiləsi, transsərhəd gömrük layihələri, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq və qabaqcıl təcrübələrin tətbiqi ölkəmizin tranzit potensialının artmasına mühüm töhfə verir. Bu, Azərbaycanın Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərində etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirir.

Sahibkarlar və vətəndaşlar üçün ən mühüm məsələlərdən biri şəffaflıq və proqnozlaşdırıla bilənlikdir. Bu sahədə də gömrük orqanlarının atdığı addımlar təqdirəlayiqdir. Elektron xidmətlərin genişləndirilməsi, onlayn müraciət imkanları və açıq məlumat platformaları gömrük xidmətlərini daha əlçatan edib.

Nəticə etibarilə, Dövlət Gömrük Komitəsinin həyata keçirdiyi innovativ islahatlar yalnız gömrük sahəsini deyil, ümumilikdə ölkənin nəqliyyat-logistika sistemini gücləndirir, biznes mühitini yaxşılaşdırır və Azərbaycanın regional iqtisadi mərkəzə çevrilməsi yolunda mühüm rol oynayır. Müasir texnologiyalara əsaslanan, çevik və şəffaf gömrük modeli artıq bu sahədə davamlı inkişafın əsas təminatçısına çevrilib.

Eldəniz Cəfərov

nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert